Akciğer Kanseri Nedir?

logo-main
Akciğer kanseri
Akciğer kanseri, akciğer dokularındaki özellikle de hava yollarını döşeyen hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucunda oluşur. Böylece çevre dokuda hasar ya da akciğerde fonksiyon kaybı meydana gelir. Bu kontrolsüz çoğalma akciğer dışındaki organlara yayılmayla da (metastaz) sonuçlanabilir. Ölüm oranı oldukça yüksek olan bu kanser türünün en sık nedeni uzun süreli olarak tütün dumanına maruz kalmaktır. Ek olarak genetik faktörler, radon gazı ve asbest maruziyeti, hava kirliliği gibi faktörler de sorumlu tutulmaktadır.
En sık belirtileri nelerdir?
• Nefes darlığı
• Öksürük
• Kanlı balgam çıkarma
• Kilo kaybı
Tanı nasıl konulur?
Akciğer kanseri, göğüs röntgeni ve bilgisayarlı tomografi (BT) ile inceleme sonrasında görülebilir. Kesin tanı için biyopsi gereklidir. Biyopsi genellikle bronkoskopi veya BT-yardımlı iğne biyopsisi ile yapılır.
akciger-kanseri-cancer
Bronkoskopi nedir?
Ucunda ışık olan endoskopik bir kamera ile solunum yollarının direkt olarak incelenmesine bronkoskopi denir. Birçok akciğer hastalığının teşhisinde ve bazen tedavisinde kullanılan bir yöntemdir. Tanı amacıyla yapılan işlemlerde genellikle fleksibl (esnek) bronkoskop kullanılmaktadır. Deneyimli ve uzman hekimler tarafından ağız veya burun yoluyla havayollarına girmek suretiyle uygulanır.
Bronkoskopi sırasında hangi işlemler uygulanır?
• Bronkoskopun içinden geçen bir kanal aracılığı ile aspiratör denilen emici bir cihazın da yardımıyla hava yollarının içindeki balgam ve kan gibi salgılar emilerek dışarı çekilmek suretiyle temizlenebilir.
• Forseps (ucunda pens bulunan bükülebilir bir tel) yardımı ile bronş duvarından veya görülen hastalıklı bölgeden biyopsi denen küçük doku parçası alınır.
• Fırçalama ve lavaj: Küçük bir fırça yardımı ile hastalıklı bölgenin fırçalanması ile elde edilen materyale ek olarak serum fizyolojik verilip geri çekilmesi ile yapılan lavaj işlemi sonucunda hem sitolojik hem de bakteriyolojik inceleme olanağı sağlanır.
• Direkt olarak görülemeyen fakat röntgen filminde yeri tespit edilen bölgeden radyoskopi altında bronkoskop kullanılarak akciğer dokusundan forsepsle biyopsi almak mümkündür. Buna transbronşial biyopsi denir.
• Akciğer kanseri evrelendirmesinde gerekli olan lenf bezi örneklemesi bronkoskop aracılığı ile yapılan iğne aspirasyonu ile sağlanır. Bu aspirasyon konvansiyonel bronkoskop ile körlemesine yapılabileceği gibi daha yeni bir teknik olan bronş içi ultrasonun kullanıldığı EBUS ile direkt görerek de gerçekleştirilebilir.
Bronkoskopi kimlere uygulanmalı?
• Kanlı balgam çıkaranlara
• Akciğer grafisinde anormal bir görünüm saptanıp diğer yöntemlerle tanı konamamış hastalara
• Akciğer grafisi veya tomografisinde akciğer kanseri şüphesi olan, her türlü tetkik yapılıp (alerji, reflu,sinuzit vs. ) nedeni bulunamamış uzayan öksürük yakınması olanlara
• Balgamda tümör hücresi görülenlere
• Akciğer kanseri takibi yapılan, nefes borusuna yabancı bir cisim kaçan hastalara
• Nefes borusu ve bronş içinde tıkanmaya yol açan tümörlerde tümörü küçülterek havayolunu açmaya yönelik girişimsel bronkoskopi uygulamaları (Lazer, argon plazma koagulasyonu, elektrokoter, cryokoter) önerilir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Klinikte histolojik tip genellikle küçük hücreli ve küçük hücreli dışı akciğer kanseri olmak üzere iki başlıkta incelenir. Çünkü tedavide izlenecek yolu bu gruplandırma belirler. Küçük hücreli akciğer kanseri tedavisinde kemoterapi ve radyoterapi tercih edilirken, küçük hücreli dışı kanserlerde ilk tercih cerrahidir. Evrelendirmede tümörün büyüklüğü ve yayımına, bölgesel lenf bezi tutulumuna ve uzak metastaz varlığına bakılır. Hastalığın ilk evrelerinde (evre 1, 2 ve kimi evre 3 durumlarda) cerrahi müdahale uygulanarak tümörlü doku temizlenir. Bu uygulama, tüm bir akciğerin alınmasına kadar gidebilir. Ameliyat sonrası kontroller sonucunda kemoterapi ve radyoterapiye gereksinim duyulduğu görülebilmektedir. Ameliyatla yok edilme olanağı bulunmayan tümörler için radyoterapi ya da kemoterapi öngörülür. Bu yöntemler sırayla ve hekim denetiminde uygulanır.