Akciğer Kanseri Tedavisinde Algoloji
 

Kanser Ağrısı ve Tedavisi

Son yıllarda görülme sıklığı giderek artan akciğer kanseri hayatı tehdit eden yönünün yanında meydana getirdiği ciddi ağrı problemleriyle de yaşam kalitesini bozmaktadır. Hatta hasta çoğu zaman ağrı yakınması nedeniyle kanser tedavisine uyum güçlülüğü yaşamaktadır. 

Erken tanı ve tedavinin büyük önem taşıdığı bu hastalıkta ağrı, bazen hastanın hekime ilk başvuru sebebi iken çoğu zaman da hastalığının seyri sırasında baş etmek zorunda kaldığı, tedavisini ve yaşamsal faaliyetlerini engelleyebilecek boyutlara varabilen bir problemdir.

 
nocanvas_gogus-agrisi
 

Tedavide Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) basamak prensibine uygun olarak yapılan sistemik analjezik tedavi esas olmakla birlikte uygun hastalarda girişimsel ağrı tedavisi dediğimiz iğne tedavisine başvurulmalıdır.Sistemik analjezik tedavide hafif ağrıda nonopioid (NSAİİ, Parasetamol, metamizol) ile başlanmalı, orta şiddetli ağrıda zayıf opioidler (kodein kaşe-şurup, tramadol damla-kapsül-retard tablet), şiddetli ağrısa ise kuvvetli opioidler (morfin oral tablet, jurnista, transdermal-transmukozal fentanil) kullanılmalıdır. Tüm basamaklarda doz titrasyonuna dikkat edilmelidir. Sistemik analjezik tedaviye başlarken ilk 24-48 saat içinde cilt altından veya damar yolundan kısa etkili opioidler (morfin amp) ile günlük tüketilen toplam doz bulunduktan sonra tedaviye uzun salınımlı opioid ile devam edildiği takdirde stabil analjezi sağlanabilmektedir. Bu arada ani artan ağrı tedavisinde kısa etkili opioid luzum halinde kullanılabilir. Nöropatik komponenti olan kanser ağrısında ise gabapentin gibi bir antikonvülzan eklenmesi unutulmamalıdır.

sağ-göğüs-ağrısı
 

İlaçların ağrının dindirilmesinde yetersiz kaldığı veya çeşitli nedenlerle bu ilaçları kullanamayan hastalarda ilaç dışı iğne tedavi yöntemlerine başvurulur. Ağrıya neden olan sinirlerinin bloke edilmesi bu yöntemlerden biridir. Kanserli organı besleyen siniri çeşitli kimyasal maddeler uygulanarak duyarsızlaştırılabilir. Bu amaçla sinir üzerine alkol uygulanması veya radyofrekans termokoagülasyon yöntemleri de kullanılabilir. Bu işlem, ağrı sinirine yüksek frekanslı radyo dalgaları uygulanarak ağrı iletiminin engellenmesidir. Ayrıca morfin pompası (epidural/spinal kateter/port uygulaması) yöntemi kanserli hastaların ağrılarını dindirmede en ileri yöntemdir. Bu yöntemde omurilikten ağrı ileten sinirlerinin yer aldığı boşluğa ince bir kateter yerleştirilir. Ardından da cilt altına ilacın uygulanacağı port ya da pompa yerleştirilerek kateterin ucu buna bağlanır. Bu yöntemle çok daha düşük doz morfin ya da morfin benzeri ilaç kullanarak hastanın ağrısını etkili bir şekilde dindirmek mümkündür. Üstelik kullanılan morfin dozunun minimuma inmesi nedeniyle hastalar morfine bağlı yan etkilerden uzaklaşırlar.